Ye^u nu+o+'c va` nha` nu+o+'c

Issues and discussions of Vietnamese culture

rangnguyen
Nha` nu+o+'c, vo+'i tu+ ca'ch la` no+i ban ha`nh chi'nh sa'ch vu+`a ddo'ng vai
tro` pha't ddo^.ng tinh tha^`n da^n chu'ng vu+`a la` mo^.t chu? the^? thu+.c
hie^.n co' gia' tri. ne^u gu+o+ng. Kho^ng the^? ke^u go.i nha^n da^n du`ng ha`ng
VN trong khi ca'c co^ng so+? la.i ke^ dda(.t nhu+~ng ba`n ro^`ng, ghe^'
phu+o+.ng nhu+ nhu+~ng dda.o cu. va^~n tha^'y trong ca'c “phim Ta`u”; ddo^`
dda.c, xe co^. thi` sa('m toa`n ha`ng nha^.p. Ca'c doanh nghie^.p nha` nu+o+'c,
ha`ng tha^.p ky? qua va^~n ddo^.c quye^`n khai tha'c ca'c ta`i nguye^n quy' gia'
nha^'t cu?a quo^'c gia nhu+ng, pha?i tu+. ho?i vi` sao nhu+~ng doanh nghie^.p
a^'y la.i kho^ng da^~n dda^`u trong vie^.c ta.o ra nhu+~ng thu+o+ng hie^.u
lo+'n.

Huy DDu+'c, 17.8.09

* Ye^u nu+o+'c & nha` nu+o+'c

Huy DDu+'c

Cuo^.c va^.n ddo^.ng “Ngu+o+`i VN u+u tie^n du`ng ha`ng VN” ddu+o+.c no'i la`
dde^? “nha(`m pha't huy ma.nh me~ lo`ng ye^u nu+o+'c”. Kho^ng chi? “dda^?y ma.nh
co^ng ta'c tuye^n truye^`n”, tha^.t ca^`n thie^'t khi Bo^. Chi'nh tri. nha^'n
ma.nh ra(`ng, pha?i “ra` soa't, bo^? sung lua^.t pha'p va` co+ che^'...”. Lo`ng
ye^u nu+o+'c trong mo^~i ngu+o+`i da^n co' the^? to^`n ta.i vo^ ddie^`u kie^.n,
nhu+ng muo^'n gia' tri. ma` ngu+o+`i da^n chu+a bao gio+` toan ti'nh a^'y co'
the^? ta^.p ho+.p tha`nh su+'c ma.nh quo^'c gia thi` u+'ng xu+? cu?a Nha`
nu+o+'c la.i ddo'ng vai tro` quye^'t ddi.nh.

“U+u tie^n du`ng ha`ng VN” la` mo^.t mu.c tie^u chu+`ng mu+.c. Bo+?i ngoa`i
lo+.i i'ch quo^'c gia, ngu+o+`i da^n co`n pha?i ca^n nha('c cho gia ddi`nh mi`nh
tu+`ng chi phi'. Ngu+o+`i da^n kho^ng the^? tie^'p tu.c “chi tie^u lo`ng ye^u
nu+o+'c” cho nhu+~ng mo'n ha`ng ke'm cha^'t lu+o+.ng ma` la.i dda('t ho+n. Va^'n
dde^` la` trong khuo^n kho^? ca'c cam ke^'t o+? WTO, Nha` nu+o+'c pha?i la`m
he^'t tra'ch nhie^.m cu?a mi`nh dde^? ha`ng VN co' the^? ca.nh tranh vo+'i ha`ng
nu+o+'c ngoa`i, tre^n “sa^n nha`”, vo+'i cu`ng ddie^`u kie^.n.

Ma(.t ha`ng tra'i ca^y, rau qua?, nha^.p ve^` trong tho+`i gian qua va^~n ta(ng.
Ca'c vu+.a lo+'n o+? ca'c cho+. dda^`u mo^'i Saigon thu+o+`ng nha^.p mo^~i la^`n
ha`ng chu.c ta^'n tra'i ca^y Ta`u. Theo ca'c chu? vu+.a: “Ca'c cu+?a ha`ng ba'n
le? chuo^.ng tra'i ca^y Ta`u vi` chu'ng co' the^? dde^? ca? chu.c nga`y sau
va^~n co`n tu+o+i nguye^n, tha^.m chi' dde^? ga^`n ca? tha'ng va^~n cu+' tu+o+i
roi ro'i”. Trong khi ddo', Cu.c Ve^. sinh an toa`n thu+.c pha^?m dda~ tu+`ng
pha't hie^.n trong ma^~u ta'o, le^ cu?a Ta`u du+ lu+o+.ng ho'a cha^'t ba?o qua?n
le^n to+'i 45,8%; chu+a ke^? trong 24 ma^~u ta'o, le^ Ta`u kie^?m nghie^.m, co'
dde^'n 75% so^' ma^~u du+ lu+o+.ng thuo^'c ba?o ve^. thu+.c va^.t.

The^' nhu+ng, trong khi tra'i ca^y Ta`u cu+' “tu+o+i ro'i” kha('p ca'c cho+. VN
thi` lu'c na`o cu~ng co' the^? nhi`n tha^'y tu+`ng ddoa`n xe cho+? tra'i ca^y
tu+` VN bi. cha(.n la.i tru+o+'c tu+`ng cu+?a kha^?u. Na(m loa.i tra'i ca^y:
du+a ha^'u, nha~n, va?i, chuo^'i va` thanh long khi xua^'t sang Ta`u buo^.c
pha?i ke^ khai nguo^`n go^'c (no+i tro^`ng va` ddo'ng go'i). DDa^y la` mo^.t
tho?a thua^.n song phu+o+ng, va` ca^`n thie^'t, nhu+ng ne^'u xe^'p trong thu+'
tu+. u+u tie^n thi` no' chi? co' gia' tri. “ha`ng ra`o” nga(n phi'a VN vi`
pha^`n lo+'n tra'i ca^y Ta`u tu+` la^u dda~ ddu+o+.c “ddo'ng go'i” va` “ghi
xua^'t xu+'”. Mo^.t “ha`ng ra`o” ky~ thua^.t ve^` kie^?m nghie^.m ga('t gao
lu+o+.ng ho'a cha^'t su+? du.ng trong tra'i ca^y nha^.p le~ ra pha?i ddu+o+.c
so+'m dda(.t ra, bo+?i no' kho^ng chi? “bi`nh dda(?ng” vo+'i tra'i ca^y VN ma`
co`n ba?o ve^. su+'c kho?e cho ngu+o+`i da^n Vie^.t.

Thi.t heo ddo^ng la.nh nha^.p ve^` tu+` My~ va` Canada ddu+o+.c ba'n tre^n thi.
tru+o+`ng vo+'i gia' chi? tu+` 40-43 nghi`n ddo^`ng.kg, trong khi, gia' heo ta
le^n to+'i 65-70 nghi`n ddo^`ng mo^.t ky'. Lo`ng ye^u nu+o+'c cu?a ngu+o+`i
tie^u du`ng ro~ ra`ng dda~ bi. dda(.t trong tha'ch thu+'c. Nhu+ng, ra^'t tie^'c,
kho^ng pha?i vi` “heo My~” re? ho+n “heo ta” ma` vi`, ngu+o+`i tie^u du`ng
kho^ng bie^'t pha^`n lo+'n so^' thu+.c pha^?m na`y thu+o+`ng la` ha`ng “ca^.n
dda't”. DDa.o ddu+'c cu?a ca'c nha` doanh nghie^.p cu~ng ra^'t ca^`n ddu+o+.c
kho+i da^.y, nhu+ng, vai tro` Nha` nu+o+'c cu~ng pha?i ddu+o+.c ddo`i ho?i o+?
dda^y. Ne^'u “tuo^?i tho.” cu?a thu+.c pha^?m ddo^ng la.nh theo tie^u chua^?n VN
la` 18 tha'ng, thi` ta.i sao la.i kho^ng kho^'ng che^' “tuo^?i” cu?a thu+.c
pha^?m ddo^ng la.nh nu+o+'c ngoa`i, ti'nh tu+` khi sa?n xua^'t cho dde^'n khi
ha`ng nha^.p ve^`, kho^ng la^u ho+n 6 tha'ng.

Mo^.t ma(.t ha`ng kha'c tuy kho^ng ca.nh tranh vo+'i ha`ng VN nhu+ng dda~ khai
tha'c lo`ng ye^u nu+o+'c cu?a ngu+o+`i VN, ddo' la` xe ho+i. Vo+'i mong muo^'n
co' mo^.t nga`nh co^ng nghie^.p o^to^, tu+` tha^.p nie^n 90, Nha` nu+o+'c dda~
dda'nh thue^' nha^.p kha^?u xe ho+i nguye^n chie^'c ga^`n 100%, trong khi thue^'
linh kie^.n chi? khoa?ng 20%. Ca'c “dda.i gia” xe ho+i dda~ ddu+a ca'c nha` ma'y
va`o VN khai tha'c gia' re? ca? ve^` dda^'t ddai la^~n nha^n co^ng nhu+ng va^~n
la`m ra nhu+~ng chie^'c xe ho+i ba'n gia' cao nhu+ xe nha^.p. Sau ga^`n hai
tha^.p nie^n hu+o+?ng lo+.i tu+` chi'nh sa'ch u+u dda~i ddo', trong 6 lie^n
doanh sa?n xua^'t la('p ra'p o^ to^ ta.i VN, theo con so^' cu?a Bo^. Ta`i
cha'nh, chi? co' duy nha^'t mo^.t ddo+n vi. dda.t ty? le^. no^.i ddi.a ho'a 10%
la` Honda VN; ty? le^. na`y cu?a Ford VN chi? la` 2%; Suzuki 3%...

Tre^n mo^.t phu+o+ng die^.n kha'c, khi nha('c dde^'n ho+n 35.000 ngu+o+`i Ta`u
lao ddo^.ng “chui”, tha^'y kho^ng kho?i cha.nh lo`ng vo+'i su+. nhanh nha?u cu?a
nhu+~ng ngu+o+`i la`m lua^.t. Tru+o+'c WTO, Nghi. ddi.nh 105 kho^'ng che^' mu+'c
lao ddo^.ng nu+o+'c ngoa`i co' the^? tuye^?n du.ng la` kho^ng qua' 3%; sau WTO,
Nghi. ddi.nh su+?a ddo^?i kho^ng co`n ca'i “tra^`n” na`y nu+~a. DDie^`u dda'ng
no'i, ca'c cam ke^'t WTO kho^ng he^` ba('t VN pha?i do+~ bo? su+. kho^'ng che^'
na`y. Ngay ca? co' nhu+~ng ddie^`u dda~ cam ke^'t song phu+o+ng hay vo+'i WTO,
tho^ng thu+o+`ng mo^.t Chi'nh phu? co' tra'ch nhie^.m se~ lu+.a cho.n thu+' tu+.
u+u tie^n, ddie^`u cam ke^'t na`o co' lo+.i cho da^n ho+n thi` la`m tru+o+'c.

Nha` nu+o+'c, vo+'i tu+ ca'ch la` no+i ban ha`nh chi'nh sa'ch vu+`a ddo'ng vai
tro` pha't ddo^.ng tinh tha^`n da^n chu'ng vu+`a la` mo^.t chu? the^? thu+.c
hie^.n co' gia' tri. ne^u gu+o+ng. Kho^ng the^? ke^u go.i nha^n da^n du`ng ha`ng
VN trong khi ca'c co^ng so+? la.i ke^ dda(.t nhu+~ng ba`n ro^`ng, ghe^'
phu+o+.ng nhu+ nhu+~ng dda.o cu. va^~n tha^'y trong ca'c “phim Ta`u”; ddo^`
dda.c, xe co^. thi` sa('m toa`n ha`ng nha^.p. Ca'c doanh nghie^.p nha` nu+o+'c,
ha`ng tha^.p ky? qua va^~n ddo^.c quye^`n khai tha'c ca'c ta`i nguye^n quy' gia'
nha^'t cu?a quo^'c gia nhu+ng, pha?i tu+. ho?i vi` sao nhu+~ng doanh nghie^.p
a^'y la.i kho^ng da^~n dda^`u trong vie^.c ta.o ra nhu+~ng thu+o+ng hie^.u
lo+'n.

Ne^'u cu+' ba?o ho^. tuye^.t ddo^'i, nhu+ tru+o+`ng ho+.p ca'c doanh nghie^.p
nha` nu+o+'c va` nga`nh la('p ra'p xe ho+i, thi` chi? giu'p ca'c nha` doanh
nghie^.p khai tha'c tuye^.t ddo^'i tu+` ngu+o+`i tie^u du`ng “lo`ng ye^u
nu+o+'c”. Nha` nu+o+'c vo+'i vai tro` quan tro.ng cu?a mi`nh, ca^`n pha?i ta.o
ra mo^.t mo^i tru+o+`ng dde^? tra'i ca^y Ta`u cu~ng kho^ng co' ho'a cha^'t nhu+
tra'i ca^y VN; gio` heo My~ kho^ng qua' dda't nhu+ gio` heo VN va` “lo`ng ye^u
nu+o+'c” chi? du`ng dde^? “u+u tie^n” khi lu+.a cho.n.

“U+u tie^n cho.n ha`ng VN” ro~ ra`ng kho^ng ddo+n gia?n la` mo^.t ha`nh vi kinh
te^'. U?ng ho^. ha`ng no^.i, ba?o ve^. ne^`n sa?n xua^'t trong nu+o+'c cu~ng la`
go'p pha^`n “ve^. quo^'c”. Lo`ng ye^u nu+o+'c tuy kho^ng kho' dde^? kho+i da^.y
nhu+ng cu~ng kho^ng de^~ dde^? nuo^i du+o+~ng. Kho^ng the^? co^? ddo^.ng
ngu+o+`i da^n ye^u nu+o+'c chi? trong ha`nh vi mua sa('m. Ca'ch u+'ng xu+?
nha^'t qua'n va` su+. tra^n tro.ng cu?a nha` nu+o+'c vo+'i su+. dda da.ng trong
phu+o+ng thu+'c ba`y to? lo`ng ye^u nu+o+'c cu?a ngu+o+`i da^n se~ quye^'t
ddi.nh kha? na(ng ta^.p ho+.p lo`ng ye^u nu+o+'c cu?a nha^n da^n ca? nu+o+'c.

HDD
blogosin.org
                                            
hotac
Ye^u nu+o+'c ... Ta`u.
                                            
Ye^u ga'i....Ta`u.

http://afamily.channelvn.net/PrintPage.aspx?NewsId=2009031311354248